ŞİİR ADINA HERŞEY BURADA

İmkansız Aşkların Şairi Sezen Aksu

Sosyal Medyada Paylaş:

Sezen Aksu hem toplumsal hem de bireysel temaları işleyen;  insana dair pek çok duygu, düşünce ve hayali şiirinin konusu ya da dekoru yapan bir şairdir.

Onun şiirlerinde insanı insan yapan sevgi, özlem, hüzün, kıskançlık, kararsızlık, gözü karalık gibi duyguların tamamını bulduğumuz gibi en çok da kolektif bir duygu olan “aşk”ı buluruz. Bunda Sezen Aksu’nun her şeyden daha çok aşk ve hüzün şairi[1] olmasının etkisi vardır.

O, kendi beninden hareket ederek beşerî duygu ve düşünceleri anlatır. Beşerî aşkın hem romantik hem de realist yönlerden ele alındığı[2] bu metinlerde, biz konumuzu biraz daha daraltarak “imkânsız aşk”ı ele alacağız.

 

Sezen Aksu’nun şiirlerinde imkânsız aşk, romantik yönlerden çok realist bir tutumla ele alınır. Bunlarda geç kalmışlık, yaş farkı, önyargı, tercih edilmeme, umutsuzluk gibi ferdî faktörlerin etkileri ağırlıktayken, zaman ve çevre faktörü gibi kişinin elinde olmayan sebepler de etkilidir.

Şimdi şiirlerden hareketle “imkânsız aşk”ı doğuran bu faktörlere bakalım:

 

Aksu’nun şiirlerinde imkânsız aşkı doğuran en önemli sebeplerden biri, aşığın maşuk tarafından tercih edilmemesidir. Tercih edilmemesinin altında ise aşığın pek çok konuda yetersiz olması yatmaktadır.

 

Kendi söylemiyle adeta “bir peri kızı”na vurulan genç, fiziksel olarak onun yanına yakışmadığından veya maddî durumunun pek de iyi olmaması gibi sebeplrden ‘gözü yükseklerde olan’ sevdiği tarafından yetersiz bulunur ve tercih edilmez:

  

ZALİM

 

“ Ten beyaz, saç kızıl güller

 

Kahkahasında bülbüller

 

Kirpiği kapkara tüller

 

Ben o afete vuruldum

 

 

 

Göz değil nakış mübarek

 

Bendeki aşk değil ibadet

 

Elleri sevdi nihayet

 

Ben ebedi saadetten kovuldum

 

 

 

Gölgemi aldım yanıma

 

Vurdum hasrtin yoluna

 

Benzedim bahtsız mecnuna

 

Yüce mevlaya sığındım

 

 

 

Seyret perişan halimi

 

Bende akşam olmakta

 

Dostlar seyrelmiş,

 

Beyhude lafla vakit dolmakta

 

Avare oldum

 

Serseri oldum terk-i diyarda

 

Zalim! Senin Allahın yok mu?

 

 

 

Yarin gözü yüksekte,

 

Benim bir kuru aşkım var

 

Düşmanlarım nispette be hey kara vicdanlı yar

 

Yağdı saçlarıma genç yaşımda lapa lapa kar

 

Zalim! Senin Allahın yok! ”     (s. 180)

 

Sevdiği kadına yetmenin mümkün olmadığını anlayan âşık, vurulduğu kadına “imkânsızım” diye hitap eder ve ona olan sevgisini, hasretini ona değil de resimlerine sarılarak gösterir:

 

İMKÂNSIZIM

 

“Biliyordum imkânsızdı

 

Sana yetmek mümkün değil

 

Denedim şansımı  sınırların yoktu senin

 

Eline değdiğim

 

Dokunup sevdiğim

 

Sadece resmindi, sen değildin

 

 

 

Sana yetmek mümkün değil

 

Ben şansımı denedim

 

Sınırların yoktu senin

 

Kanatlarım yoktu benim

 

İmkânsızım, sana emanet ümitlerim”     (s. 83)

 

Onun şiirlerinde kimi zaman görünüşe aldanmanın yani önyargının sebep olduğu imkânsız aşklar da vardır. Bu önyargıyı sevgilinin yüksek tahsilli olması, mevkisinin âşığın mevkisinden daha yüksek olması, dış görünüş olarak havalı, kendinden haddinden fazla emin bir tavır sergilemesi âşıkta beğenilmeyeceğinin doğurduğu karamsarlıkla, tamamen ferdî düşüncelerin oluşturdğu bir imkânsızlık vardır. Bu duruma “imkânın içinde imkânsızlığa itilen bahtsız aşk” yorumunu da yapabiliriz çünkü sevdiği de kendisine aşıktır. Burada imkânı imkânsızlaştıran tek gerçek önyargının oluşturduğu cesaretsizliktir:

 

ŞANIMA İNANMA

 

“Benden çekiniyormuşsun

 

‘Bana göre hiç değil’ diyormuşsun

 

Çok baskın, çok iddialı

 

Fazla popüler buluyormuşsun

 

 

 

Peki, benim de bir kalbim olduğunu

 

Senin aşkınla dolduğunu

 

Göz göze gelince mahvolduğumu

 

Gerçekten mi görmüyorsun?

 

 

 

Sabredemiyorsun

 

Fark edemiyorsun

 

Hissedemiyorsun

 

Garanticisin, korkuyorsun

 

 

 

Gerçeği gözden kaçıran yarim

 

Eğriyi doğruyu şaşıran yarim

 

Aşkımla ruhunu şad ederken

 

Sonunda sabrımı taşıran yarim

 

 

 

Seni anlamıyor değilim inan ki

 

Yaşamak değil, esaret sanki

 

Hadi benim kendi seçimim sonuçta

 

Gülü seven dikenine dayanır yani

 

 

 

Bu durumda kalbine danışacaksın

 

Neye, nereye kadar katlanacaksın

 

O kadar aşkın varsa, hemen gel

 

Kalbimde karargâh kuracaksın

 

 

 

Görünüşüme bakıp da

 

Sen beni sakın ha cin fikirli sanma

 

Hani yağmasan da gürle benim durumum

 

Çalımıma aldanma

 

 

 

Okurum, yazarım, konuşurum,

 

Kelimelrin efendisiyim amma

 

Aşka gelince eni konu safım

 

Sen şanıma inanma”             (s. 164- 165)

 

Aksu’nun şiirlerinde aşkı imkânsızlaştıran önemli sebeplerden biri de “zamansızlık” tır. Realist bir tutumla ele alınan zamansızlık kavramı aşkı imkânsızlaştırması, bunun kişide uyandırdığı duygusal çöküntü hali ile bizlere gerçek hayattan kesitler sunar. Onun kimi şiirlerinde her iki taraf da bu zamansızlığın –zamansızlığın altında geç kalmışlık, yaş farkı gibi sebepler de olabilir- farkındadır. Bu yüzden beraber olamayacaklarının acısıyla aşklarını kalplerine gömerler ve birbirlerine olan sevgilerini hayallerinde yaşatma yoluma giderler:

 

“Sen de benim kadar gerçekleri görüyorsun

 

Beraber olamayız, benim gibi biliyorsun

 

Bir başka dünyanın insanısın yavrucağım

 

Sen kendi dünyanın toprağında büyüyorsun

 

 

 

Haklısın biraz geç karşılaştık

 

Oys hiç konuşmadan anlaştık

 

Bazı şeyler var ki söylenmiyor

 

Biz seninle sözleri susarak aştık

 

 

 

İnsan acılarla kıvransa da

 

Ve o aşkla ir daha doğsa da

 

Dünyasını yeniden kursa da

 

Düşlerle gerçekler ayrı ayrı yaşar”        (Biliyorsun, s. 16)

 

Yaş faktörünün sebep olduğu zamansızlığı “Sarı Sonbahar” şiirinde daha açık bir şekilde görürüz. Nitekim bu geç kalmışlığın yakınmasını sevdiğine “Ah be, nerelerdeydin kızım gençken? ”  sözleriyle dile getiren âşık, zamana karşı da öfkelidir. Burada aşkı imkânsızlığa sürükleyen bireylerin düşünceleri veya sevgilerine karşılık bulamamaları değil, zamanın kişiler arasında oluşturduğu ‘yaş farkı’ dır. Geleneksel metinlerimizde yaş farkını göze alamayan, bu sebeple aşktan vazgeçen birey genellikle bayanken, bu şiirde kadının “Aşk her şeyi halleder.”  diyerek sevdiği erkeği yüreklendirmeye çalışırken erkeğin ‘senelere’ karşı koyamaması ve sevdiği kadını reddetmesi ayrıca dikkatimizi çekmektedir. Pek de alışık olmadığımız bu durumu daha iyi anlayabilmemiz için şiiri aynen aktarıyoruz:

 

SARI ODALAR

 

 

 

“Ruhuma ihanet etti alçak ten

 

Eskidi, kalp hâlâ aşkla atarken

 

Ne kadar kısaymış meğer hayat

 

Ah be, nerelerdeydin kızım gençken

 

 

 

Diyorsun aşk her şeyi halleder

 

Ama aleyhime işliyor seneler

 

Eloğlu koynuna girerse,

 

Gözlerim kapanmaz açık gider

 

 

 

Sen körpe incir, ben olgun nar

 

Dişleyemem çok tazesin yar

 

İmkânsız olsa da ümit verdi

 

Beni mahveden bu sarı sonbahar”      (s. 198)

 

İmkânsızlığı oluşturan bir başka sebep de ‘zamanın acımasızlığı’ dır. Zamanın acımasız olduğunu biten bir aşk üzerinden veren Sezen Aksu, yıllar sonra bu iki eski sevgiliyi karşılaştırır ve bir zamanlar aşk ateşiyle yanan kalplerinin yerinde yeller estiğini birbirlerine olan boş ve anlamsız bakışmalarıyla verir. Fakat burada da asıl suçu bireylerden çok zamana yükler, onun bir ırmak misali durup dinlenmeden akıp gitmesine, aşka, âşıklara acımamasına içten içe kızar:

 

BİLE BİLE

 

“Bir arada olabilmek ne mümkün

 

Bir arada kalabilmek imkânsız

 

Seneler alıp gitmiş,

 

Ne var ne yoksa her şeyi

 

 

 

İnanılmaz, değişen ben miyim

 

İnanılmaz, bu yabancı da kim

 

Sen kimsin böyle

 

Uzak veda sözleri söyleyen

 

 

 

Geri dönmek inan işten değil

 

Hani var ya tutamazsın kendini

 

Bir ümitle ‘ya olursa’ dersin hep

 

Bile bile her şeyin bittiğini

 

 

 

Sonradan kor, sonradan kor

 

Ayrılıklar an be an

 

Akıp gider, akıp gider

 

Zaman sana aldırmadan”       (s. 188)

 

Aksu’nun bireysel faktörlerden başka toplumsal faktörlerin imkânsızlaştırdığı aşka örnek şiirleri de vardır. Bunlarda sevdiğinin duygularını aldırmış gibi çevreye kanıp çekip gitmesini istemeyen âşığın çaresiz çırpınışlarına şahit oluruz. Çünkü ona göre aşk, insanın karşısına bir defa çıkar ve eğer insan ona sahip çıkamazsa tıpkı diğer insanlar gibi duygusuz insanlar kervanına katılacaktır ki gerçekten seven bir insanın böyle bir mutsuzluğa ne tahammülü ne de gücü vardır. Bu tip şiirlerinde şair, imkânsızlığı doğuran sebebi çevresel faktörler olarak gösterse de buna kendisi de inanmaz ve çevreyi bahane ederek aşkı basitleştiren bireylere, âşıklara eleştiride bulunur. Eleştirisini de Ferhat’ın aşkı için dağları delmesi, Romeo’nun intihar etmesi, Mecnun’un çöllere düşmesi örneklerini anımsatarak yapar ve adeta bizlere aşkı yeniden öğretir:

 

GEL KIYMA

  

“Özledin mi? Öyleyse kalk, gel

 

Bırak artık kim ne derse der

 

Yasak, günah, hayat elden gider

 

 

Onların kendi hikâyeleri yok

 

Onlar sadece seyirci dünyada

 

Aşksız, yaşsız, hasarsız bir diyarda

 

 

 

Sen seç

 

Ben söyledim gitti son sözümü

 

Ölmem artık

 

Bu pişmanlar ordusuna dönmem artık

 

Gel kıyma, gel duyma

 

Sen de bu mutsuzlar kervanına uyma”    (s. 161)

 

Sonuç olarak Sezen Aksu’nun şiirlerindeki aşkı imkânsızlaştıran sebepleri şairin “Eksik Şiir” [3] kitabındaki şiirlerinden hareketle bireysel, toplumsal ve zaman olmak üzere üç ana başlık altında incelemeye çalıştık. Bu faktörlerin aşk nasıl imkânsız hale soktuğunun yanıtlarını vermeye çalışırken de bunların kişiler üzerinde oluşturduğu karamsarlık, çaresizlik, vazgeçiş, kızgınlık, acı çekme, yalvarma gibi duygu hallerini de vermek istedik. Şimdi de bu duygu hallerindeki bireyin penceresinden aşka bakarak yazımızı noktalayalım:

 

“BİR MASALDI ASLINDA, NE YAZIK SONU YOKTU…”[4]  

 

[iconbox_top title=”Merve Leblebici” icon=”User_2.png”]merveleblebici@lisan-iask.com[/iconbox_top]

 

 Merve Leblebici

merveleblebici@lisan-iask.com

Haziran 2013

 

 

 

[1]  Mümtaz Sarıçiçek, ‘Şair Sezen Aksu’ , Türk Dili, Temmuz 2004.

 

 

 

[2]  Mümtaz Sarıçiçek, ‘Şair Sezen Aksu’ , Türk Dili, Temmuz 2004.

 

 

 

[3]  Sezen Aksu, Eksik Şiir, Metis, İstanbul 2006.

 

 

 

[4]  Sezen Aksu, Eksik Şiir, ‘Geçiyor Bizden de’, s. 183, Metis, İstanbul 2006.

*

Alıntıdır : http://lisaniask.com/imkansiz-asklarin-sairi-sezen-aksu/

Sosyal Medyada Paylaş:

Şiirler Hiç Bitmesin İstiyorum

Bir cevap yazın

error: Content is protected !!