ŞİİR OKULU

ŞİİRDE NOKTALAMA İŞARETLERİ

Sosyal Medyada Paylaş:

ŞİİRDE NOKTALAMA İŞARETLERİNoktalama, Türk şiirine Anjanbmanlı şiirle girmiş. Özellikle garip akımıyla düzyazıdan farkı kalmayan şiir ile, şiirde noktalama yaygınlaşmış.

Cümlelerin bir dize ya da beyitte bitmeyip diğer dize-beyit veya bendlere kaydığı şiirlerde, okumayı kolaylaştırıp anlam bulanıklığını önlemek adına, kimi şairler noktalamaya başvurur ki bu şairin en doğal hakkıdır.

Bazı şairler de ‘Yazdığım şiir okuyucunun anlamlandırdığı şekliyle varolsun, bir değil pek çok anlam bulsun’ der ve şiirine noktalamayla sınırlar koymaz.

Anjanbman: Türkçe’ye Fransızcadan geçen bu sözcük düzyazıyı şiire yaklaştıran önemli bir üslubun adıdır. Bu üslub, Türk şiirine Fransız şiirinden geçmiş, Servet-i Fünun döneminde yaygınlaşmıştır.

*

Tutunamayanlar’da Oğuz Atay sayfalarca noktalama işaretsiz yazmıştır.

“iki nokta yanyana” işyaretini -ki teorik olarak böyle bir işaret yok- kullananlar da var, bence işin özü estetik, sonuçta şair ve yazarlar “dilimizi geleceğe taşıyalım” kaygısı gütmek zorundalar mı illa ki? belki de sadece kendilerini ifade etmek istiyorlardır.

*

yanında 2 nokta demişken, Özdemir Asaf geldi aklıma: 🙂

Bilmeyorum ne vardı saçlarında..

Rüzgar mı delice eserdi,

Gözlerim mi öyle görürdü yoksa..

Saçlarının her haali hoşuma giderdi.

 

Kim nereden biliyor?

Kimse bir yerden bilmeyor.

Kimse kimseden bilmeyor.

Kimse bir şey anlatmadı ki.

Bence de işin özü estetik olabilir, ya da, şair noktalama işaretine kendince mânâlar yüklemiş olabilir. Şair değilim ama bazen 3. noktayı karadiken gibi görüyorum, gözüme batıyor. 🙂

*

çok dağıtmadığımı umarak İsmet Özel’den bir şiir ekliyorum. sizce imlası, dilbilgisi, anlam bilgisi nasıl?

MICHAUXNUNKIMI

imiknunxuahcim

 

Olmaz dedin oldurmadın mabedin çocuksusu

Kim demiş ejderhanın sırtındaki yumrular

Pençesinden ehvendir diye

Osu busu dediğin

Kuskus gedik

Tane dene

Önlüklüdür.

Kaymakam kaç

Çekeceksiz

Yeruşalimde kıral

Amsterdamda marangoz

Mavnasından.

 

Çok da kaygan som limonlu

Sumercimeğigillerden

Mercimeğin kutsal kitap tersinmezi dururken

Nun. Ka.

Redife pestenkerani girmiş

Çıkarın

Neresinden dönülse üstümüze yağıyor

Üssümüze dönelim

Geber

Meğer

Nikâh

Davetiyesini

Kaybet

Memişim.

 

Püskülleri belden

Kayalık dağlardan

Fırdolayı fırsatlar

Abdülkasem

Çarpanınam

Şip.

*

Türkçe kuralları olan bir dil ve üstün bir dil … Roman da ve diğerlerinde noktalama işaretlerine dikkat ediyoruz da, onlardan daha üstün olan ve duyguların yansıması olan şiir de niçin pek gerek görmüyoruz?

 

Bu soruya böyle bir cevap verilebilir mesela:

Şaire kalmış

Ya da şöyle:

bence işin özü estetik …

Duygular akıcıdır. Gündelik hayatta bu akıntı ne kadar düzensiz olursa olsun, bir şiir yazarken o düzensizlikten kurtulmamız lazım olabilir. Ve bazı şiirler ağır, bazılar da coşkun bir akıntı ister. Ve noktalama işaretleri kullanarak bazı şairler ağır bir akıntı yaratma çabasında olabilir, bazılar da o işaretleri kullanmayarak coşkun bir akıntı köpürtme çabasında olabilir. Mesela.

Ha bi de şu var ki noktalama işaretleri kullanmak bir şiirin çokanlamlılığını götürebilir. Şiirin ham maddesi kelimedir, sözcüktür, virgüller mirgüller değil. Sırf kelimelerle, sözcüklerle kendine has hayali bir dünya yaratmak, şairin en özgün ve en “kutsal” işi addedilebilir kanımca. Mesela.

*

Şiir uzun müddet müzikli ve sesli bir mevcut olarak yaşadığından, yazıyı kendini benzetmek için çeşitli kullanımlara mecburen girecekti ve girdi de. Noktalama işaretleri de ses molalarını beyan için önemli bir gelişme.

 

Öncelikle, şiirimizde noktalama işaretlerinden önce yazı dilimizde noktalama işaretlerinin izini sürmek lazım. Bildiğim kadarıyla yazı kültürümüze noktalama işaretleri zaten 1860’larda giriyor. Dolayısıyla bundan önce nesirimizde bile noktalama işareti yok.

 

Bu arada Asaf Halet gibiler, bırakınız noktalamayı, yazım tekniğinde bile bambaşka bir metot benimserler: Mısralar aynı hizada başlamaz. Sesin yükselmesini, düşmesini vesaire temsilen sola kayar, sağa kaçar.

Yazılar dilFORUM sitesinden alıntıdır.

Sosyal Medyada Paylaş:

Şiirler Hiç Bitmesin İstiyorum

Leave a Reply

error: Content is protected !!