Ünlü Şairlerin HİCİV Şiirleri

PİR SULTAN ABDAL

 

Yürü bre Hızır Paşa

Yürü bre Hızır Paşa

Senin de çarkın kırılır

Güvendiğin padişahın

O da bir gün devrilir

 

16. yüzyılda yaşamış, Türk-Alevi halk şairi ve ozanıdır… Anadolu halkını Osmanlılara karşı kışkırttığı, ayaklanmaya çağırdığı, belki de bir ayaklanmaya öncülük ettiği için, Sivas Valisi Hızır Paşa’nın emriyle tutuklanmış, yolundan dönmeyeceği anlaşılınca da asılmıştır.

 

* * * * * * *

 

NEFİ

 

Bize kâfir demiş müfti efendi

Dutalım ben ana diyem Müselman

Varıldıkta yarın divan-ı Hakk’a


İkimiz de çıkarız anda yalan.

 

17. yüzyılda yaşayan Nefî Divan edebiyatının en acımasız hicivlerini yazmış ve bu yolda kellesini de vermiş büyük bir söz ustasıydı. Kendisi gibi ünlü bir şair olan Şeyhülislam Yahya Efendi’ye cevaben yazdığı hicivi pek ünlüdür.

 

* * * * * * *

 

NABİ

 

Çok da mağrur olma kim meyhâne-i ikbâlde

Biz hezâran mest-i mağrûrun humârın görmüşüz

 

(Talih meyhanesinde -geldiğin yüksek mevkilerde- çok da gururlanma çünkü biz gururdan sarhoş olanların binlercesini daha sonra sersemlemiş halde görmüşüz.)

 

17. yüzyılda, Osmanlı’nın duraklama devrinde yaşamış bir şairdir, idare ve toplumdaki bozukluklara şahit olduğu için didaktik şiirler yazmış, eserlerinde devleti, toplumu ve sosyal hayatı eleştirmiştir.

 

* * * * * * *

 

KÖROĞLU

 

Benden selâm olsun Bolu Beyi’ne

Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır

At kişnemesinden, kalkan sesinden

Dağlar seda verip seslenmelidir

 

Düşman geldi tabur tabur dizildi

Alnımıza kara yazı yazıldı

Tüfek icat oldu mertlik bozuldu

Eğri kılıç kında paslanmalıdır.

 

17. yüzyılda Bolu havalisinde yaşamış, sonradan ünü bütün Anadolu’ya yayılmıştır. Babası da Bolu Beyi tarafından gözlerine mil çektirilerek cezalandırıldığı için Köroğlu diye tanınmıştır. Zulme karşı ayaklanarak halkın hakkını koruması, onu destansı bir kahraman haline getirir.

 

* * * * * * *

 

DERTLİ

 

Telli sazdır bunun adı

Ne ayet dinler ne kadı

Bunu çalan anlar kendi

Şeytan bunun neresinde

 

Abdest alsan aldın demez

Namaz kılsan kıldın demez

Kadı gibi haram yemez

Şeytan bunun neresinde

 

Çağının (1772 – 1845) ünü yaygın, kişiliği etkin birkaç ozanından biri olduğu kuşku götürmez. Saz çalmanın günah olduğunu söyleyenleri eleştirir taşlamasında.

 

* * * * * * *

 

NAMIK KEMAL

 

Edepsizlikte tekleriz

Kimi görsek etekleriz

Hak’tan ümit bekleriz

Ne utanmaz köpekleriz

 

Tanzimat döneminin en büyük yazarlarından olan Namık Kemal, Osmanlı’nın arka arkaya büyük toprak parçaları kaybetmesi üzerine sözünü esirgemeden söyler bu sözleri.

 

* * * * * * *

 

ŞAİR EŞREF

 

Kabrimi kimse ziyaret etmesin Allah için

Gelmesin reddeylerim, billahi öz kardeşimi

Gözlerim ebnâ-yi âdemden o kadar yıldı ki

İstemem ben Fatiha, tek çalmasınlar taşımı

 

Bütün bu yazdıklarına rağmen şairin mezar taşı ne yazık ki çalınmıştır. 1847 yılında Manisa Kırkağaç’ta doğmuş, çeşitli yerlerde vali yardımcılığı ve kaymakamlık görevlerinde bulunmuş, Türk Edebiyatının en büyük, en sivri dilli hiciv şairlerinden biridir.

 

* * * * * * *

 

TEVFİK FİKRET

 

bu harmanın gelir sonu, kapıştırın giderayak!

yarın bakarsınız söner bugün çıtırdayan ocak!

bugünkü mideler kavi, bugünkü çorbalar sıcak,

atıştırın, tıkıştırın, kapış kapış, çanak çanak…

 

yiyin efendiler yiyin, bu han-ı iştiha sizin,

doyunca, tıksırınca, çatlayıncaya kadar yiyin!

 

Edebiyat-ı Cedide topluluğunun lideri olan Tevfik Fikret, devrimci ve idealist fikirleriyle Mustafa Kemal başta olmak üzere dönemin pek çok aydınını etkilemiştir. Türk edebiyatının batılılaşmasında büyük pay sahibidir.

 

* * * * * * *

 

RIZA TEVFİK

 

Fikrimi sarsmadı şimdiye değin

Arsızca sözleri bilmem ne beyin

Bana çifte atan şaşkın eşeğin

Kendi çiftesiyle beli kırılır

 

1868–1949 yılları arasında yaşayan Rıza Tevfik de kalemine hakim olmak istemeyen, sert eleştirileriyle tanınan bir şairimizdir. Şiirlerinden biriyle alay eden Süleyman Nazif’e yukarıdaki satırlarla cevap vermiştir.

 

* * * * * * *

 

MEHMET AKİF ERSOY

 

Zulmü alkışlayamam, zâlimi asla sevemem;

Gelenin keyfi için geçmişe kalkıp sövemem.

Biri ecdâdıma saldırdı mı, hattâ boğarım!..

 

– Boğamazsın ki!

 

– Hiç olmazsa yanımdan koğarım.

 

Üç buçuk soysuzun ardında zağarlık yapamam;

Hele hak nâmına haksızlığa ölsem tapamam.

 

İstiklal Marşımızın yazarı büyük şair de hep haksızlıklara karşı çıkmıştır şiirlerinde.

 

* * * * * * *

 

NEYZEN TEVFİK

 

Kime sordumsa seni doğru cevap vermediler;

Kimi hırsız, kimi alçak, kimi deyyus! dediler…

Künyeni almak için, partiye ettim telefon:

Bizdeki kayda göre, şimdi o meb’us dediler!..

 

Dörtlüğünde devrinin politikacılarını amansızca eleştirmiştir. Neyzenliğinin yanı sıra şakacı ama bir o kadar da iğneleyici diliyle ünlüdür.

 

* * * * * * *

 

AŞIK VEYSEL

 

Olmayasın karaktersiz

Çok konuşan yerli yersiz

Adın doğru kendin hırsız

Karanlıkta dolaşırsın…

 

Derken belki de cahilliği eleştiriyordu… Âşık geleneğinin son büyük temsilcilerinden olan Âşık Veysel, bir dönem yurdu dolaşarak Köy Enstitüleri’nde de saz hocalığı yaptı.

 

* * * * * * *

 

NAZIM HİKMET

 

insan olan vatanını satar mı?

suyun içip ekmeğini yediniz.

dünyada vatandan aziz şey var mı?

beyler bu vatana nasıl kıydınız?

 

eli kolu zincirlere vurulmuş,

vatan çırılçıplak yere serilmiş.

oturmuş göğsüne teksaslı çavuş.

beyler bu vatana nasıl kıydınız?

 

“Romantik komünist” ve “romantik devrimci” olarak tanınan, siyasi inançları yüzünden defalarca tutuklanmış ve yetişkin yaşamının büyük bölümünü hapiste ya da sürgünde geçirmiş büyük şair…

 

* * * * * * *

 

ORHAN VELİ KANIK

 

ne atom bombası,

ne londra konferansı;

bir elinde cımbız,

bir elinde ayna;

umurunda mı dünya!

 

Diyerek dünyayı umursamayanları eleştiriyor sanki Orhan Veli. Kendisiyle ilgili diyeceklerimizi demiştik evvelden.

 

* * * * * * *

 

CAN YÜCEL

 

balkonun altına kapamışlar hint horozunu

önüne de bir kara tel çekmişler

dünya yüzü görmesin diye…

yine de herkesten önce ötüyor sabahları…

erken öten horozu… sözü bir yerlerden

kulağına çalınmış olmalı… belki de

 

Can Yücel, şiirin asi çocuğu. Hiçbir zaman baş eğmeyen hep söyleyecek bir sözü olan “Can Baba”.

 

Alıntı : listelist.com/hiciv-siirleri/

Ophelian hakkında 1879 makale
Şiirler Hiç Bitmesin İstiyorum

İlk yorum yapan olun

Bir yanıt bırakın